Inventaris van de testamenten, inventarissen en rekeningen van sterfhuizen bewaard in het archief van de kathedraal van Antwerpen (Capsa Testamentorum).

XML
PDF
Archivdatei

Name: Kathedraalarchief Antwerpen: testamenten, inventarissen en rekeningen van sterfhuizen (Capsa Testamentorum)

Periode: 1302-1819 [1842]

Inventarisierter Umfang: 3,5 laufenden Metern

Archivstandort: Staatsarchiv in Antwerpen

Rubrik : Kapitel

Inventar

Autoren: Harald Deceulaer — Michel Oosterbosch

Jahr der Publikation: 2026

Code des Inventars: T13/014

Archiefvormer

Naam

Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Antwerpen.

Geschiedenis

Het Onze-Lieve-Vrouwekapittel werd gesticht in 1124, toen het Sint-Michielskapittel hervormd werd tot de Sint-Michielsabdij. Acht van de twaalf bestaande kanunnikenprebenden en de proosdij werden toen overgeheveld naar de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Het kapittel nam zeker tot het midden van de 16de eeuw een leidinggevende positie in voor het hele kerkelijke Antwerpen.
Het aantal kanunniken werd opgetrokken tot 12 in de loop van de 12de eeuw, tot 23 tegen het einde van de 13de eeuw, en steeg tot 24 in 1639. Het laatmiddeleeuwse kapittel werd voor het grootste deel bevolkt door mannen uit de elites, al dan niet met vrouw en kinderen, die vaak geen priester waren. Velen ontvingen wel de inkomsten uit prebenden, maar verbleven niet of nauwelijks in Antwerpen en huurden priesters in om hun taken te vervullen. Voor een benoeming tot kanunnik werd veel druk uitgeoefend via patronage en cliëntelisme, o.a. door de hertog van Brabant, de bisschop van Kamerijk, de paus (de zogenaamde 'curialisten'), of adellijke families. In de 15de en 16de eeuw bestond het kapittel vooral uit academici met een goede opleiding. Velen voerden een magistertitel en verscheidene hadden een graad in de rechten of de theologie. Kanunniken stonden bekend om hun luxeleven, en wekten regelmatig de afgunst en de kritiek op van hun tijdgenoten.
De plaatsvervangers van de kanunniken waren vaak de kapelanen; hun aantal groeide van 28 op het einde van de 13de eeuw tot 70 in 1411 (waarvan 48 in de Onze-Lieve-Vrouwekerk). Deze kapelanen waren priesters die deelnamen aan het koorofficie en missen lazen in één van de vele zijaltaren, van broederschappen of kapelanieën. Deze laatste waren misbeneficies, waaraan inkomsten waren verbonden, waarmee een kapelaan werd betaald die wekelijks een aantal missen las voor het zielenheil van de stichter van de kapelanie. De kapelanen lazen ook missen bij overlijdens. Omstreeks 1500 waren er 88 kapelanen in de hoofdkerk en 57 erbuiten. De benoeming van de kapelanen gebeurde door het kapittel. Zij organiseerden zich in een 'gemeenschap van kapelanen', beheerden een eigen kas van kapelaniegoederen, die werd beheerd door twee meiers. Ze ontvingen per aanwezigheid in de kerk een loden presentiepenning, die werd gebruikt om presentiegelden te betalen, een vergoeding voor hun aanwezigheid.
Naast de kapelanen waren er sinds 1571 ook zes, en vanaf 1615 acht zogenaamde 'kleine' of 'arme' kanunniken', de vicaris-kanunniken van de tweede fundatie. Zij moesten dagelijks verplicht aanwezig zijn tijdens alle diensten, 's morgens de eerste mis lezen om vijf uur, en waren ook verplicht om dagelijks een tweede mis te celebreren. De kanunniken woonden veelal in huizen bij het Groen kerkhof, vlakbij de kathedraal. De naakte eigendom van deze huizen was van het kapittel.
Tot het Concilie van Trente (1545-1563) genoot het kapittel een volledige exemptie ten opzichte van de bisschop: het was rechtstreeks afhankelijk van de paus en bezat de volledige jurisdictie over de Antwerpse clerus. Vóór 1559 behoorde de Scheldestad tot het bisdom Kamerijk, maar het kapittel was toen dus zeer zelfstandig. Bij de oprichting van het bisdom Antwerpen in 1559 werd de kerk een kathedraal, maar werd tegelijk het kapittel hervormd en groeide de invloed van de bisschop. Na een lang conflict tussen bisschop Torrentius en het kapittel, dat werd beslecht in Rome in 1592, moest het kapittel de bisschop gehoorzamen, maar bleef het bevoegd voor de burgerlijke rechtspraak over clerici, de controle over de benoeming van de schoolmeesters in Antwerpen en het toezicht op de sterfhuizen van de leden en suppoosten van het kapittel. Dit toezicht op de sterfhuizen lag aan de basis van de vorming van deze reeks 'Testamenten' (zie verder onder geschiedenis van het archief).
Na 1585 werd Antwerpen een bolwerk van de Contrareformatie. Er bestonden in de vroege 17de eeuw vele familiale banden tussen het Antwerpse stadsbestuur en de lokale kerkelijke wereld, ook met het kapittel. Deze persoonlijke banden bevorderden zowel de subsidiepolitiek van de magistraat als de giften van rijke Antwerpse families aan kerken en kloosters. In de 17de eeuw werd het 'Romeinse brevier' ingevoerd, ook al bestond hiertegen enig verzet binnen het kapittel. De sterkere rol van de bisschop, de opkomst van nieuwe kloosterorden zoals de jezuïeten, en de stichting van het kapittel van de Sint-Jacobskerk in 1656 verzwakten enigszins de centrale rol van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel in het Antwerpse kerkelijke landschap. Toch bleef het zijn belangen verdedigen, onder andere door het afsluiten van 'concordaten' met de nieuwe kloosters, waarin een evenwicht werd gezocht in de verdeling van begrafenis- en andere rechten.
Het 18de-eeuwse kapittel is minder goed bestudeerd. De relatie tussen kapittel en bisschop verbeterde. Kanunnik-penitencier Peter-Simon Van Eupen was een nauwe medewerker van bisschop Wellens, en hij speelde een belangrijke rol in de pamflettenstrijd tegen Jozef II, en later in de Brabantse Omwenteling. Het kapittel bleef een rijke en machtige instelling tot het einde van het ancien régime. De globale inkomsten van het kapittel in 1787 worden geschat op zo'n 100.000 gulden.
Het kapittel hield feitelijk op te bestaan met de inlijving van de Zuidelijke Nederlanden bij Frankrijk op 1 oktober 1795. De kerkelijke goederen werden genationaliseerd en de wet van 5 frimaire van het jaar VI (25 november 1797) hief de kapittels definitief op.

Bevoegdheden en activiteiten

De oorsprong van dit bestand moet worden gezocht in de bevoegdheid van het kapittel om toezicht uit te oefenen op de sterfhuizen van zijn leden. De Antwerpse kanunniken en kapelanen hadden de verplichting om een testament op te stellen. Na hun overlijden moest een inventaris van het sterfhuis worden opgemaakt. Als 'pastor primitivus' had het kapittel benoemings- en toezichtrechten op de Antwerpse parochiekerken, wat verklaart waarom ook testamenten en sterfhuisinventarissen van pastoors van Antwerpse kerken bewaard zijn in dit bestand.
De voornaamste taak van het kapittel was het verzorgen van het koorofficie. Dit bestond uit metten, lauden, priemen, terts, sext, none, vespers en de completen. In de kathedraal waren er drie clusters: de vroege ochtend (metten, lauden en aansluitend een eerste mis), de voormiddag (priem, eventueel requiemmis, terts, meestal daarna de conventsmis/hoogmis, sext en none), tegen de avond vespers en completen. In de 16de eeuw werden deze getijdengebeden uitgevoerd door ongeveer 100 personen: 22 kanunniken, een zestigtal kapelanen, 12 zangers (vicarissen) en acht koorknapen (koralen), aangevuld met kapelanen die actief waren in andere Antwerpse kapellen of kloosters. Het kapittel stapte ook mee op in processies.
Het kapittel organiseerde vanaf ca. 1200 onderwijs in de vorm van een Latijnse kapittelschool. Een apart gebouw hiervoor werd opgetrokken in 1304. De scholaster van het kapittel (zie verder onder 'Organisatie') hield ook toezicht op heel het onderwijs in de stad. Vanaf 1521 ontstonden Latijnse scholen in de andere Antwerpse parochies en in de 17de eeuw kreeg de kapittelschool ook te kampen met concurrentie van de Latijnse gymnasia van de jezuïeten, de augustijnen en de predikheren. De kapittelschool verdween rond 1633.
Een deel van de stad waar de Onze-Lieve-Vrouwekerk op stond, was immuniteitsgebied: het had een specifiek juridisch statuut. De deken en het kapittel spraken daar recht over alle suppoosten of onderhorigen van het kapittel, de Antwerpse schout en schepenbank hadden er in principe geen gezag. Deze onderhorigen van het kapittel genoten ook de vrijheid van de stedelijke wijnaccijns.
Het kapittel is wel eens omschreven als een 'benoemingsmachine'. Als 'pastor primitivus' mocht het bijvoorbeeld de pastoors van de Antwerpse parochiekerken benoemen en in principe alle pastorale inkomsten innen, mits de betaling van een loon aan de bedienaars. Het kapittel benoemde ook al het lager personeel, zoals kosters, beiaardiers, grafdelvers, schoolmeesters, kapelanen en zangers. Daarnaast bezat het kapittel het benoemingsrecht van de pastoor (het personaatsrecht) in een hele reeks dorpen buiten Antwerpen, waar het tevens de tienden inde.

Organisatie

Het kapittel werd oorspronkelijk geleid door een proost, maar vanaf 1220 door de deken. Deze leidde ook de kapittelvergaderingen, waaraan alle residerende kanunniken moesten deelnemen. De cantor was het hoofd van het koor-en kerkgezang. De scholaster stond in voor de notitie van alle privileges en statuten, de organisatie van de Latijnse kapittelschool en de inspectie van alle onderwijsinstellingen binnen de stad. De plebaan regelde het parochieleven in Antwerpen, en deed hiervoor ook een beroep op kapelanen of plaatsvervangers. In 1614 splitste bisschop Malderus de Onze-Lieve-Vrouweparochie in een noordelijk en een zuidelijk gedeelte, waarvoor telkens een subplebaan verantwoordelijk was. De thesaurier beheerde de relikwieën, kerkornamenten en privileges, en moest rekeningen van zijn beheer voorleggen. Hij boette aan gezag in, omdat vanaf de 13de eeuw jaarlijks twee meiers of majores werden gekozen onder de kanunniken om het financiële beheer van het kapittel te voeren en de rekeningen voor te leggen. Toen werden alle goederen van het kapittel samengebracht in één fonds onder het beheer van de meiers. De inkomsten van het kapittel bestonden vooral uit tienden en in mindere mate uit het verhuren van huizen. De goederen van het kapittel werden verdeeld in vijf ontvangkantoren, die recepten werden genoemd. Elk van deze kantoren werden beheerd door een kanunnik-rentmeester, die er een aparte vergoeding voor ontving. Binnen het kapittel was ook een actuarius actief, die optrad als secretaris en archivaris. Begrafenisrechten waren een belangrijke bron van inkomsten, en een conflictveld met andere kerken en kloosters. Binnen het kapittel volgde de praefectus funerum deze problematiek op.
Om de aanwezigheid van de kanunniken tijdens het koorofficie te bevorderen, was een kas opgericht voor 'zitpenningen' of distributiën, waaruit net als bij de kapelanen een vergoeding werd uitgekeerd per bijgewoonde misdienst. Op dezelfde manier ontvingen ze ook het officium panis: witbrood of kapittelbrood.
Het kapittel had sinds de vroege 15de eeuw acht koralen of koorknapen in dienst, geleid door een zangmeester. Ook werden vanaf 1410 twaalf zangers aangeworven: tenoren, contratenoren en alten. Samen vormden ze één instelling in dienst van het kapittel. Hun goederen werden beheerd door een rentmeester onder toezicht van twee kanunniken-provisors. Naast het koorofficie zongen ze ook in de misvieringen voor de broederschappen, zoals de Gilde van het Onze-Lieve-Vrouw Lof of de Gilde van het Heilig Sacrament, en bij heiligenfeesten, uitvaarten, jaargetijden en memories.

Archief

Geschiedenis

In negen eeuwen hebben de verschillende geledingen binnen de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekerk een indrukwekkend archief gecreëerd van meer dan 100 strekkende meter. De oudste bekende ordening van het archief van het kapittel gaat terug tot 1488, toen scholaster Ambrosius de Dynter het liet klasseren in 26 capsae (grote dozen of kasten) en een inventaris liet opmaken. Dit klassement bleef in grote lijnen behouden. Recentere stukken werden geregeld bijgeschreven. Dit geldt ook voor de 'Capsa Testamentorum', de verzameling testamenten, inventarissen, rekeningen en andere stukken in verband met sterfhuizen. In de 17de eeuw werd een eerste inventaris opgesteld van deze reeks, die werd aangevuld tot in de 19de eeuw (huidige referentie Kathedraalarchief Registers, nr. 3).
Vandaag worden 888 archiefbestanddelen bewaard in de reeks, maar de collectie testamenten is veel groter geweest. Op het einde van de 16de eeuw bleef slechts een derde bewaard van de 899 nummers 'testamenta antiqua' die eerder waren geregistreerd.
De reeks 'testamenta nova' werd in verschillende fasen bijeen gebracht. De oorspronkelijke reeks liep tot 1638 en bestond uit de (oude) nummers 1-91. Alle stukken van na 1638 zijn samengebracht in de 19de en 20ste eeuw. De oude nummers 92-389 werden toegevoegd door Léon de Burbure in het midden van de 19de eeuw, nrs. 390-460 door L. Theunissens. De oude nummers 461-523 zijn recentere toevoegingen.
De testamenten werden ingebonden in de 19de eeuw, maar werden in de 20ste en 21ste eeuw terug losgemaakt, om ze beter te kunnen inventariseren. De testamenta antiqua werden geïnventariseerd door Jos van den Nieuwenhuizen (1996), de testamenta nova door Katrien Bergé (1979). Na de overbrenging van het kathedraalarchief naar het Rijksarchief in 2014 herinventariseerde Michel Oosterbosch de hele reeks. Dit werk was grotendeels af toen hij met pensioen ging in 2021. In 2025 werkte Harald Deceulaer deze inventaris af.
Materieel bestaat de reeks uit twee delen. De stukken op kleiner formaat worden bewaard in gewone archiefdozen. De stukken op groot formaat werden gevlakt en worden apart bewaard, in vier schuiven van een ladekast, in het magazijn van het Rijksarchief Antwerpen waar de kaarten, tekeningen en andere stukken op groot formaat worden bewaard.

Verwerving

Het archief van de kathedraal van Antwerpen werd overgebracht naar het Rijksarchief in 2014.

Inhoud

De reeks bestaat vooral uit testamenten en codicillen, en inventarissen en rekeningen van sterfhuizen, voornamelijk van kanunniken en kapelanen van de Onze-Lieve-Vrouwekerk of andere Antwerpse kerken, of clerici uit andere steden. De reeks bevat stukken met betrekking tot een aantal belangrijke personen uit de kerkelijke wereld in Antwerpen, van de 14de tot de vroege 19de eeuw. Dat betekent echter niet dat over alle dekens, plebanen of kanunniken van het kapittel stukken bewaard zijn, want de reeks is duidelijk niet volledig. De reeks bevat ook documenten in verband met leken, waaronder een aantal vrouwen, waarschijnlijk omdat zij giften nalieten aan de kerk. De testamenten en codicillen werpen licht op het familiaal en persoonlijk netwerk van de betrokkenen. De inventarissen van de sterfhuizen staan toe om hun leefomgeving en materiële cultuur te bestuderen, en de vermeldingen van de boeken, met auteurs en titels, belichten hun intellectuele achtergrond. De stukken bevatten ook vele beschrijvingen van kunstwerken, soms met vermeldingen van de namen van de kunstenaars.
De archiefbestanddelen uit de 17de en 18de eeuw zijn doorgaans dikker dan die uit de vroegere eeuwen. Naast de rekeningen bevatten deze vaak de bijbehorende bewijsstukken. In het kader van de uitvoering van de testamenten werden soms studiebeurzen of stichtingen opgericht. Het gebeurde dat de rekeningen van het beheer daarvan in de dossiers werden opgenomen. Uitzonderlijk bevatten de dossiers stukken in verband met betwistingen over de nalatenschap.
In deze reeks zitten enkele documenten die weinig te maken lijken te hebben met testamenten of sterfhuizen, bijvoorbeeld de stichtingsakte van de kapelanie van de Heilige Drievuldigheid (nr. 9-10), de akte van aanstelling van Aubertus Miraeus als deken (nr. 447) of stukken in verband met een legaat door Alexander Scaglia (nr. 475). Vermoedelijk zijn deze in de 19de eeuw toegevoegd. Maar aangezien ze al zo lang deel uitmaken van deze reeks, leek het beter om ze te laten zitten, in plaats van er een andere plaats in het kathedraalarchief voor te zoeken.
Een 'besloten' testament was een testament dat in een gesloten omslag werd gedeponeerd bij de notaris, die pas na de dood van de overledene door de notaris werd geopend in bijzijn van de erfgenamen. Een 'holograaf' testament betekent dat het eigenhandig geschreven was.

Taal en schrift van de documenten

De oudste documenten zijn in het Latijn. Vanaf de late 16de eeuw zijn de stukken overwegend in het Nederlands, een enkele keer ook in het Frans.

Selecties en vernietigingen

In dit bestand werd niet geselecteerd.

Ordening

De ordening in de twee reeksen 'testamenta antiqua' en 'testamenta nova' bleef bewaard in deze inventaris. De stukken werden per reeks chronologisch geordend. Het bestand werd volledig hernummerd, omdat zowel de 'testamenta antiqua' als de 'testamenta nova' begonnen bij het nummer 1, en er dus binnen hetzelfde bestand vele nummers twee keer voorkwamen. Tegelijk was de oude nummering bijzonder complex geworden. Niet alleen ontbraken honderden oude nummers, maar hadden sommige archiefbestanddelen nummers gekregen zoals '109A1', '657/bis/3', 'X12', 'AAA' of 'GGG', die in een hedendaags archiefbeheersysteem vrijwel onmogelijk op een overzichtelijke manier kunnen worden geïntegreerd. De concordantietabel achteraan maakt het mogelijk om de oude en de nieuwe nummers te verbinden.

Voorwaarden voor de raadpleging

De documenten zijn vrij raadpleegbaar. Voor de raadpleging gelden de regels van toepassing in de leeszalen van het Rijksarchief.

Voorwaarden voor de reproductie

Voor de reproductie van archiefstukken gelden de voorwaarden en tarieven van toepassing in het Rijksarchief.

Toegangen

Deze inventaris vervangt de toegang van BERGÉ K. en VAN DEN NIEUWENHUIZEN J., Inventaris van de Capsa Testamentorum in het kathedraalarchief van Antwerpen, Kathedraalarchief Inventaris n° 3, 1996.

Aanwijzingen voor het gebruik

Vooral in de oudste stukken wordt Latijn gebruikt. Het geschrift uit de 14de tot de 17de eeuw is moeilijk leesbaar voor het ongeoefende oog.

De stukken in deze inventaris bestaan in belangrijke mate uit expedities of grossen (afgeleverde documenten) van notarissen aan de betrokkenen of belanghebbenden. Indien de minuten van de betreffende notaris bewaard zijn, is daar dus mogelijk nog een originele minuut te vinden. De minuten van de Antwerpse notarissen zijn te vinden in het Felixarchief in Antwerpen of in het Rijksarchief Beveren. Verder is het mogelijk dat nog andere versies van de testamenten in andere archieven bewaard worden, omdat vaak meer dan één expeditie of grosse van het testament werd afgeleverd, of omdat er afschriften of uittreksels van werden gemaakt, bijvoorbeeld in het kader van betwistingen of processen.
In de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience wordt een handschrift bewaard van Petrus Henricus Goos, zijn 'Encronologium', waarin hij in het kader van een geschiedenis van het bisdom Antwerpen een heleboel biografische informatie geeft over vele personages uit het Antwerpse kerkelijke landschap, waaronder ook de kanunniken. Goos was vanaf 1695 kanunnik in de Sint-Jacobskerk en vanaf 1712 ook kanunnik in de kathedraal.
In het archief van andere kapittelkerken worden dikwijls vergelijkbare verzamelingen testamenten en sterfhuisinventarissen bewaard, zoals de Sint-Jacobskerk in Antwerpen, de Sint-Michiel en Sint-Goedelekathedraal in Brussel, de Sint-Romboutskathedraal te Mechelen of de Sint-Gomaruskerk van Lier.

Bibliografie

BERGÉ K. en VAN DEN NIEUWENHUIZEN J., Inventaris van de Capsa Testamentorum in het kathedraalarchief van Antwerpen, Kathedraalarchief Inventaris n° 3, 1996.
DECEULAER H. en OOSTERBOSCH M., Inventaris van het archief van de procesdossiers en stukken in verband met processen bewaard in het archief van de kathedraal van Antwerpen ('Capsa Litium'), 1337-1794, (Inventarissen Rijksarchief Antwerpen 117), Brussel, 2025.
DELVAUX H., BEKERS J., Inventaris van het archief van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel en de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Antwerpen, Brussel, 1979, online gepubliceerd op de website van het Rijksarchief met aanvullingen door M. Oosterbosch.
DE PRETER A. en VANHEESWIJCK G. (red.), Levende stenen. De kathedraal van Antwerpen. Biografie, Antwerpen, 2024.
GOOS P.H., Encronologium episcoporum, decanorum et canonicorum Cathedralis Basilicae Maranae Antverpiensis, Antwerpen [c. 1695] - [c. 1719].
HOUTMAN E., Het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Antwerpen, in HOUTMAN E. m.m.v. MARINUS M.J., Op geestelijke gronden. Kaarten van het bisdom Antwerpen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel en de kloosters van Terzieken en Falcon te Antwerpen, 1550-1791, Brussel, 2009, p. 32-46.
MARINUS M.J., De contrareformatie te Antwerpen (1585-1676). Kerkelijk leven in een grootstad, Verhandelingen van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België, Klasse der Letteren, 57, 1995, nr. 155, Brussel, 1995.
OOSTERBOSCH M. (bewerkt en aangevuld door), Inventaris van het archief van Onze-Lieve-Vrouwekapittel en -kathedraal te Antwerpen. Verzameling kaarten, 15de - 19de eeuw (Rijksarchief te Antwerpen Inventarissen 114), Brussel, 2024.
OOSTERBOSCH M., 'Gids voor het archief van de kathedraal van Antwerpen', ongepubliceerd werkdocument, Rijksarchief Antwerpen-Beveren.
PRIMS F., Geschiedenis van Antwerpen V. - Onder Vlaanderen (1356-1405) 2de boek - De economische en geestelijke orde, Antwerpen, 1935.
PRIMS F., Geschiedenis van Antwerpen VI. - Onder de hertogen van Bourgondië - hertogen van Brabant 3de boek De geestelijke orde, Antwerpen, 1937.
PRIMS F., Geschiedenis van Antwerpen VII. - Onder de eerste Habsburgers (1477-1555) 3de boek De geestelijke orde, Antwerpen, 1940.
PRIMS F., Geschiedenis van Antwerpen VIII. - Met Spanje (1555-1715) 3de boek - De geestelijke orde, Antwerpen, 1947.
PRIMS F., Geschiedenis van Antwerpen IX. - Met Oostenrijk en onder de Franschen (1715-1814) 3de boek - De geestelijke orde, Antwerpen, 1948.
PUT E., Onrust in de zielzorg. J.T.J. Wellens, 17de bisschop van Antwerpen en zijn pastoraal beleid (1776-1784), Verhandelingen van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België, Klasse der Letteren, 45, 107, Brussel, 1983.
THIJS A.K.L., Van Geuzenstad tot katholiek bolwerk. Maatschappelijke betekenis van de kerk in contrareformatorisch Antwerpen, Turnhout, 1990.
VAN DAMME J., De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen, Antwerpen, 1994.
VAN DEN NIEUWENHUIZEN J., De archieven van het Onze-Lieve-Vrouw Kapittel te Antwerpen (1124-1801), Kapittelschriften 9, Antwerpen, s.d. (1969).
VAN DEN NIEUWENHUIZEN J., 'De periode 1124-1559' in AERTS W. (ed.), De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen, Antwerpen, 1993, p. 25-38.
VAN DEN NIEUWENHUIZEN J. en OOSTERBOSCH M., Inventaris van het archief van Onze-Lieve-Vrouwekapittel en -kathedraal te Antwerpen. Verzameling Registers, 14de-20ste eeuw, Brussel, 2025 (enkel online beschikbaar op de website van het Rijksarchief).
VAN IMPE S., "Een weinig gekende bron voor de geschiedenis van Antwerpen in de barok: het Encronologium (1718) van kanunnik Petrus Henricus Goos", Historiant, 5, 2017, p. 29-45.

Beschrijvingsbeheer

De beschrijvingen werden opgesteld door Michel Oosterbosch, waarbij hij kon voortbouwen op het vroegere werk van Jos Van den Nieuwenhuizen en Katrien Bergé. De definitieve chronologische ordening, hernummering, herverpakking en eindredactie werden verzorgd door Harald Deceulaer in 2025, die ook deze beknopte inleiding en de concordantietabel opstelde.

Concordans

Concordans
1Testament van meester Nicolaus Yo, kanunnik. 25 mei 1302.1 charter
2Testament van Renaldus de Regiteste, kanunnik, verleden voor schepenen van Antwerpen. 23 september 1307.1 charter
 3Testament, 13 januari 1312 [n.s.].1 charter
 4Codicil, 20 januari 1312 [n.s.].1 charter
 5Testament. 15 januari 1316 [n.s.].1 charter
 6Kopie van de akte van uitvoering van het testament van 15 januari 1316 (n.s.) en van het codicil van 23 januari 1316 (n.s.). 27 oktober 1346.1 stuk
7Testament van Symoen Daen. 9 augustus 1327.1 charter
8Testament van Johannes Nichole, met akte van goedkeuring door schepenen van Antwerpen. 12 maart 1331 [n.s.], 15 augustus 1332.2 charters
 927 juni 1337.1 charter
 1027 juni 1337.1 charter
 11Transsumpt door notaris Johannes Tinctor de Lyra van het testament van 24 maart 1346 en van het codicil van 18 augustus 1347. 12 september 1347.1 charter
 12Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Johannes Tinctor de Lyra. 24 augustus 1347.1 charter
13Testament van Elisabeth Coninx, vrouw van Henricus Daen, verleden voor notaris Henricus de Mere. 8 november 1347.1 charter
 14Kopie van het testament van 15 april 1331 en van het codicil van maart 1347 (n.s.). 22 juni 1349.1 stuk
 15Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Michael de Parijs. 12 juni 1349.1 charter
16Testament van Willelmus Spijs, kanunnik, verleden voor notaris Henricus de Mere. 5 november 1349.1 charter
17Testament van Johannes Ancem, cantor, verleden voor notaris Henricus de Mere. 5 februari 1353 [n.s.].1 charter
18Testament van Hendrik van Dendermonde, kapelaan. 31 mei 1353.1 stuk
19Testament van Elisabeth Herdinne, begijn, verleden voor notaris Johannes de Parijs. 14 oktober 1354.1 charter
20Testament van Nicolaus Canteman, kanunnik-plebaan, verleden voor notaris Michael de Parijs. 13 april 1355.1 charter
21Inventaris van het sterfhuis van Johannes Zoetman, thesaurier, opgemaakt door notaris Michael de Parijs. 24 en 25 april 1362.1 charter
 22Afschrift van het testament, verleden op 10 oktober 1362 [na 10 oktober 1362].1 stuk
 23Inventaris van het sterfhuis. 11 oktober 1362.1 charter
24Inventaris van het sterfhuis van meester Baldewinus de Platea, opgemaakt door notaris Lambertus Blanclaer. 28 november 1363.1 charter
 25Testament, verleden voor notaris Michael de Parijs. 18 augustus 1374.1 charter
 26Transsumpt door notaris Judocus Petri van de inventaris van het sterfhuis, opgemaakt op 19 april 1377. 9 mei 1377.1 charter
27Inventaris van het sterfhuis van Nicolaus de Wesele, kapelaan, verleden voor notaris Heinricus Constantini. 18 augustus 1376.1 charter
 28Testament, verleden voor notaris Henricus Constantini. 9 april 1377.2 charters
 29Akte waarbij Johannes Pistoris, landdeken van Antwerpen, aan Gerardus, bisschop van Kamerijk meldt dat hij de inhoud van het testament heeft goedgekeurd. 6 mei 1377.1 charter
 30Akte van goedkeuring van het testament door Johannes, bisschop van Kamerijk. 11 februari 1379 [n.s.].1 charter
 31Akte van goedkeuring van het testament door de officiaal van Kamerijk. 13 januari 1381 [n.s.].1 charter
 32Transsumpt op last van het kapittel door notaris Judocus Petri van drie akten van hertog Jan III van Brabant. 27 juni 1381.1 charter
 33Transsumpt door notaris Judocus Petri, op bevel van het kapittel, van een akte van Jan, heer van Zevenborre, van 29 januari 1381 (n.s.), waarbij Arnt van Goerle, deken, ten overstaan van hem en zijn leenmannen afstand doet van de tiende van Stiphout ten voordele van Kateline, vrouw van Symon van Gheldenaken, zoon van wijlen ridder Wouter. 27 juni 1381.1 charter
34Testament van Johannes de Calloe, kleermaker, verleden voor notaris Hugo Peerboem. 22 september 1379.1 charter
 35Testament verleden voor notaris Judocus Petri. 7 december 13801 charter
 36Authentiek afschrift van het testament, door notaris Johannes de Zeverdonck. [1ste helft 16de eeuw].1 katern
 37Transsumpt van het testament, verleden op 10 augustus 1382.1 charter
 38Transsumpt van de inventaris van het sterfhuis. 1 oktober 1384.1 charter
39Inventaris van het sterfhuis van Johannes Caes, kapelaan, opgemaakt door notaris Judocus Petri. 22 januari 1388 [n.s.].1 charter
40Testament van Jan Bonte, kapelaan, verleden voor notaris Judocus Petri. 29 augustus 1390.1 stuk
41Inventaris van het sterfhuis van Johannes Canis, kanunnik, opgemaakt door notaris Johannes Venatoris de Boxtel. 21 en 22 september 1391.1 charter
42Testament van Jacobus Fabri, kapelaan, verleden voor notaris Raso Anglici. 5 november 1392.1 charter
43Inventaris van het sterfhuis van Gerardus Visschere, pastoor in de Sint-Joriskerk, opgemaakt door notaris Wilhelmus Priem. 7 oktober 1396.1 charter
44Testament van Johannes Volkaerd, deken, verleden door notaris Wilhelmus Priem. 28 november 1396.1 charter
45Inventaris van het sterfhuis van Johannes Fikere, kanunnik, opgemaakt door notaris Wilhelmus Rogeri. 16 november 1400.1 charter
46Kopie van het testament van Johannes de Lippelo, kapelaan in de Sint-Joriskerk, verleden op 22 april 1361 voor notaris Stephanus Mennius de Alta Cruce. [2de helft 14de eeuw].1 stuk
 47Kopie van het testament van 22 januari 1368, verleden voor notaris Johannes Juvenis, en van het codicil van 31 oktober 1375, verleden voor notaris Johannes Zoenkens. [laatste kwart 14de eeuw].1 stuk
 48Kopie van de inventaris van het sterfhuis, opgemaakt op 9 november 1375 door notaris Johannes Zoenkens. [laatste kwart 14de eeuw].1 stuk
 49Authentiek afschrift door notaris Johannes Zoenkens van het testament en het codicil, voor hem verleden op 26 en 27 mei 1376. [laatste kwart 14de eeuw].1 stuk
 50Afschrift van de inventaris van het sterfhuis, opgemaakt op 26 juni 1376. [laatste kwart 14de eeuw].1 charter
51Akte van lichting ("levatio") door notaris Wilhelmus Rogeri van het testament van Nicolaus de Ympegheem, kapelaan, verleden op 20 augustus 1397 voor notaris Wilhelmus Priem. [eind 14de eeuw].1 charter
52Testament van Katherina Alaerds, weduwe van Jan Braems, verleden voor notaris Wilhelmus Rogeri. 30 april 1406.1 charter
53Testament van Laurentius Volcmaer alias de Gheere, kerkmeester van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, verleden voor notaris Johannes Leonis. 3 juni 1406.1 charter
54Testament en codicil van Margareta Poytinxs uit Antwerpen, verleden voor notaris Wilhelmus Rogeri. 14 en 17 april 1408.1 charter
55Inventaris van het sterfhuis van Johannes Otters, kapelaan, opgemaakt door notaris Wilhelmus Rogeri. 22 oktober 1409.1 charter
 56Testament. 17 september 1413.1 charter
 57Inventaris van het sterfhuis, 25 september 1413.1 charter
58Testament van Elizabeth Smeeds, weduwe van Johannes de Molle, begijn, verleden voor notaris Johannes Braxatoris. 29 maart 1414 [n.s.].1 charter
59Testament van Aleydis de Selke, vrouw van Hendrik Droghe, verleden voor notaris Jacobus Clot. 13 oktober 1416.1 stuk
60Akte van lichting ("levatio") door notaris Jacobus Clot van het testament van Johannes Campsoris, kapelaan, verleden op 12 augustus 1417 voor notaris Johannes Braxatoris. [1417-1418].1 charter
61Testament van Henricus de Palude, kapelaan, verleden voor notaris Johannes Braxatoris. 20 april 1418.1 charter
62Codicil bij het testament van meester Everardus de Houtkine alias Onredene, kanunnik, verleden voor notaris Wilhelmus de Stakenborch. 8 augustus 1421.1 charter
63Testament van Johannes Leonis, kapelaan, verleden voor notaris Johannes Fierkens. 7 juli 1422.1 stuk
64Testament van Johannes de Weelde, kapelaan, verleden voor notaris Jacobus Clot. 29 november 1422.1 charter
 65Testament en codicil. 31 januari en 24 maart 1423 [n.s.].2 charters
 66Inventaris van het sterfhuis. 15 en 17 mei 1423.1 charter
 67Testament. 1 mei 1425.1 charter
 68Inventaris van het sterfhuis. 8 februari 1426 [n.s.].1 charter
 69Testament, verleden voor notaris Jacobus Clot. 4 mei 1426.1 charter
 70Codicil. 31 juli 1426.1 charter
71Testament van Johannes Reyneri, kanunnik, verleden voor notaris Jacob Clot. 29 december 1426.1 charter
72Testament van Bertholomeus filius Johannis, kapelaan, verleden voor notaris Jacobus Clot. 4 juni 1428.1 charter
 73Testament, verleden voor notaris Theodericus Doys de Avensaet. 12 oktober 1432.1 charter
 74Kopie van het testament door notaris Adrianus Martini de Gheele, met rechtsgeleerde adviezen betreffende een legaat. [begin 16de eeuw].1 omslag
 75Testament. 10 september 1438.1 charter
 76Inventaris van het sterfhuis. 8 januari 1439 [n.s.].1 charter
77Inventaris van het sterfhuis van Gerardus Liven alias de Kuyct, opgemaakt door notaris Wilhelmus Martini. 11 juni 1439.1 charter
 78Testament, verleden voor notaris Paulus Stephani. 14 mei 1440.1 charter
 79Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Johannes Figuli. 6 juni 1440.1 charter
80Inventaris van het sterfhuis van Ludovicus de Asinaris [Asnières, Fr.], opgemaakt door notaris Wilhelmus de Stakenborch. 2 mei 1442.1 charter
 81Testament, verleden voor notaris Arnoldus Ywini. 1 juni 1442.1 charter
 82Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Arnoldus Ywini. 26 juni 14421 charter
 83Rekening van het sterfhuis. 12 juli 1443.1 charter
84Testament van meester Jan van Sterkenrode, verleden voor notaris Walterus de Thimo. 30 juli 1442.1 stuk
 85Testament, verleden voor notaris Petrys van Nyel. 27 juli 1444.1 charter
 86Rekening van het sterfhuis. [1444-1445?].1 katern
87Inventaris van het sterfhuis van Ludovicus de Leen, kanunnik, opgemaakt door notaris Lambertus Rait. 31 december 1444 [n.s.].1 charter
 88Testament. 30 maart 1447 [n.s.].1 charter
 89Inventaris van het sterfhuis. 13 april 1447.1 charter
 90Testament en codicil. 19 oktober 1448 en 25 november 1449.1 charter
 91Inventaris van het sterfhuis. 12 november 1450.1 charter
92Testament van Mathias Dillen en zijn vrouw Elisabeth, poorters van Leuven, verleden voor notaris Heinricus Baers te Leuven. 28 september 1450.1 charter
93Akte van lichting ("levatio") door notaris Jacobus Clot, van het testament van Reynerus de Tongheren, bontwerker, verleden voor notaris Wilhelmus Rogeri op 24 juni 1416. [1ste helft 15de eeuw].1 charter
 94Testament. 23 juli 1451.1 charter
 95Inventaris van het sterfhuis. 20 en 23 juli 1451.1 charter
 96Codicil betreffende goederen te Wommelgem en Ranst, verleden voor notaris Hermannus Stibdonc de Helmont. 29 juni 1452.1 charter
 97Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Theobaldus Symonis de Warda. 30 juni en 7 juli 1452.1 charter
 98Testament. 7 mei 1453.1 charter
 99Inventaris van het sterfhuis. 8 en 11 mei 1453.1 charter
100Inventaris van het sterfhuis van Olibrandus Sanderi, kapelaan, opgemaakt door notaris Johannes de Wiekevorst. 10 september 1453.1 charter
101Inventaris van het sterfhuis van Arnoldus Ywini, kapelaan, opgemaakt door notaris Heinricus Lamberti. 24 oktober 1453.1 charter
102Testament van Johannes Figuli, kanunnik, verleden voor notaris Theobaldus Symonis de Warda. 18 maart 1456 [n.s.].1 charter
103Testament van Lambertus Rait, kanunnik, verleden voor notaris Hermannus de Stibdonck. 15 april 1456.1 charter
 104Testament. 24 januari 1457 [n.s.].1 charter
 105Inventaris van het sterfhuis. 31 januari 1457 [n.s.].1 charter
106Testament van Daniel filius Johannis Henrici, barbier, inwoner van Antwerpen, verleden voor notaris Henricus Lamberti. 19 april 1460.1 charter
107Inventaris van het sterfhuis van Paulus Stephani, kapelaan, verleden voor notaris Nicolaus de Tefelen. 3 juli 1460.1 charter
 108Akte van lichting ("levatio") door notaris Nycholaus de Tefelen van het testament, verleden op 25 december 1461 voor dezelfde notaris. 21 mei 1462.1 charter
 109Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Heinricus Lamberti. 11 juni 1462.1 charter
 110Testament. 19 oktober 1462.1 charter
 111Inventaris van het sterfhuis. 20 november 1465.1 charter
112Inventaris van het sterfhuis van Thomas de Leene, kapelaan, opgemaakt door notaris Theodericus Corselii. 7 september 1463.1 charter
113Inventaris van het sterfhuis van Cornelius Coddin, subplebaan, opgemaakt door notaris Heinricus Lamberti. 30 december 1463.1 charter
114Testament van Johannes Cant, kapelaan, verleden voor notaris Walterus Gheylen. 29 oktober 1466.1 charter
115Testament van Agnes Tyelmans, vrouw van Adrianus Spykot, verleden voor notaris Nycholaus de Tefelen. 24 september 1467.1 charter
 116Testament. 20 november 1467.1 charter
 117Inventaris van het sterfhuis. 25 februari 1468 [n.s.].1 charter
 118Testament. 3 maart 1469.1 charter
 119Inventaris van het sterfhuis. 26 januari 1473 [n.s.].1 charter
 120Testament, verleden voor notaris Johannes Wilhelmi Pottere. 24 augustus 1475.1 charter
 121Afschrift van de inventaris van het sterfhuis, opgemaakt op 17 oktober en 3 november 1475 door notaris Henricus de Haesdonc. [laatste kwart 15de eeuw].1 stuk
122Rekening van het sterfhuis van Hermannus de Stibdonc, overleden op 15 juli 1474. [1475].1 katern
 123Testament. 29 januari 1476 [n.s.].1 charter
 124Inventaris van het sterfhuis. 11 augustus 1476.1 stuk
125Testament van kanunnik Petrus Streekaert, verleden voor notaris Cornelius Belyen alias Slaets. 12 november 1476.1 charter
126Testament van Bertholomeus vanden Eynde, poorter van Antwerpen, verleden voor notaris Johannes de Zuene. 10 juni 1477.1 charter
127Testament van Alijt van Lijnbeke, weduwe van Zebrecht Janss., verleden voor notaris Theodericus Corselii. 5 december 1477.1 stuk
 128Inventaris van het sterfhuis. 25 augustus 1478.1 katern
 129Akte van lichting ("levatio") van het testament, verleden op 18 juni 1478. 6 september 1478.1 charter
130Testament van Egidius de Vinea, thesaurier, verleden voor notaris Heinricus Lamberti. 29 augustus 1478.1 charter
 131Testament, verleden voor notaris Henricus de Haesdonc. 29 juli 1479.1 charter
 132Inventaris van het sterfhuis. [1479?].1 katern
133Akte van lichting ("levatio") van het testament van Maria, dochter van Petrus Blocscoemakers en weduwe van Johannes Blocx, uit Antwerpen, verleden op 20 januari 1475 voor notaris Jacobus Arnoldi de Amstel. 3 maart 1482.1 charter
134Testament van Egidius de Wale, kanunnik, verleden voor notaris Johannes de Zuene. 16 en 17 augustus 1483.1 charter
135Testament van Johannes van Hulsel dictus Vermolen, pastoor van het Sint-Elisabethospitaal en kapelaan te Mechelen, verleden voor notaris Arnoldus Aerts te Mechelen. 11 mei 1489.1 charter
136Testament van Johannes Coperis, kanunnik, verleden voor notaris Henricus de Haesdonc. 27 februari 1491.1 charter
137Testament van Katerina tCosters alias Landekens uit Antwerpen, verleden voor notaris Jacobus de Looveren. 19 oktober 1492.1 charter
 138Testament. 27 december 1493 [n.s.].1 charter
 139Inventaris van het sterfhuis. 23 januari en 20 februari 1494 [n.s.].1 katern
 140Testament en codicil, verleden voor notaris Wilhelmus Heyns. 23 juli 1494 en 29 september 1499.1 charter
 141Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Franco Zuerinc. 27 en 28 juli 1500.1 katern
142Inventaris van het sterfhuis van Jan van Pantgate en Katherina van Bregyp, uit Leuven, opgemaakt door notaris Willelmus de Pomerio. 6 maart 1496.1 charter
 143Testament. 27 april 1496.1 charter
 144Inventaris van het sterfhuis. 10 oktober 1496.1 stuk
145Testament van Nicolaus de Lyra, kapelaan, verleden voor notaris Walterus Gheylen. 12 juli 1496.1 charter
146Holograaf testament van meester Lambertus Wilhelmi, plebaan, verleden voor notaris Petrus de Beemen. 18 augustus 1496.1 charter
 147Testament, verleden voor notaris Petrus de Beeme. 16 september 1496.1 charter
 148Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Franco Zuerinc. 1, 2, 5 en 7 juni 1498.1 katern
149Testament en codicil van Johannes filius Cornelii Wilhelmi [Jan Cornelijs Willemss. geheten Jan Lemss.], verleden voor notaris Johannes Piscatoris. 4 en 7 november 1496.1 charter
150Testament van Johannes Bertels, kapelaan, verleden voor notaris Walterus Gheylen. 27 februari 1497 [n.s.].1 charter
 151Testament. 7 juli 1497.1 charter
 152Inventaris van het sterfhuis. 9 augustus 1497.1 charter
153Testament van Elisabeth vander Hattart, weduwe van Jacobus de Berchem, verleden voor notaris Thomas Duremouble te Leuven. 20 november 1498.1 charter
154Testament en codicil van Johannes de Beka, thesaurier, verleden voor notaris Petrus de Beeme. 19 februari 1499 [n.s.] en 24 december 1501.1 charter
155Inventaris van het sterfhuis van Johannes Roelandi, kapelaan, opgemaakt door notaris Walterus Gheylen. 18 juli 1499.1 katern
 156Testament. 21 december 1499.1 charter
 157Inventaris van de huisraad. [na 21 december 1499].1 stuk
158Testament van Anthonis de Moor, verleden voor notaris Petrus de Beemen. 29 juli 1500.1 stuk
159Uittreksel uit het testament van Jan Mickaert, thesaurier, verleden op 25 mei 1426 voor notaris Gerardus Paeps. [15de eeuw].1 stuk
160Inventaris van het sterfhuis van heer Cornelius Johannes. [15de eeuw]1 stuk
 161Testament, verleden voor notaris Henricus Noels. 12 april 1501.1 charter
 162Afschrift van het testament. [16de eeuw].1 katern
 163Testament, verleden voor notaris Marcelius Servacii de Landonck. 12 maart 1504 [n.s.].1 charter
 164Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Henricus Noels. 13 mei 1503.1 katern
 165Testament, verleden voor notaris Marcelius Servacii de Landonck. 7 september 1503.1 charter
 166Inventaris van het sterfhuis. [1503].1 katern
167Testament en codicil van Johannes de Lapide, kanunnik, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici. 5 oktober en 29 november 1503.1 charter
168Testament van Theodricus Termaten, priester van het bisdom Keulen, submonitor van de scholieren in de kapittelschool van Onze-Lieve-Vrouw, verleden voor notaris Theodricus Nycolay. 12 december 1503.1 charter
 169Testament, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici die Hollander. 22 januari 1504 [n.s.].1 charter
 170Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Johannes de Hersele. 11 en 12 januari 1508.1 katern
171Testament van Kathelyne Smeyers, echtgenote van Wouter van Ymmerzeel, verleden voor notaris Theodricus Nycolay. 22 januari 1504.1 charter
172Testament van meester Wilhelmus Colenghenensoen, cantor, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici. 8 maart 1504 [n.s.].1 charter
173Testament van Petrus Vilck (Villici), kapelaan, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici die Hollander. 18 februari 1504 [n.s.].1 charter
174Testament van Johannes de Steenberge, habituaat, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici die Hollander. 3 april 1504 [n.s.].1 charter
175Inventaris en taxatie van het sterfhuis van het sterfhuis van Arnoldus Wilhelmi (Aert Wilms alias de Seepere), habituaat, opgemaakt door notaris Petrus de Beemen. 29 april en 13 mei 1504.1 stuk en 1 katern
176Testament van Laurentius Hoernaerts, habituaat, verleden voor notaris Jacobus de Looveren. 16 juli 1504.1 charter
177Inventaris van het sterfhuis van Franck Martens, kapelaan in Sint-Walburgiskerk [en vader van de prior van de Predikheren], opgemaakt door notaris Gerardus Keele. 17 december 1504.1 stuk
 178Testament. 30 december 1504.1 charter
 179Inventaris van het sterfhuis. 19 en 25 oktober en 4 november 1505.1 katern
180Akte van een koop van een rente op het huis 'Sint-Joos' in de Zierikstraat van Joos Hoon, door de uitvoerders van het testament van Nicolai De Dinter, kanunnik. 27 januari 1505 (n.s.).1 stuk
 181Testament. 1 maart 1505 [n.s.].1 charter
 182Afschrift van het testament en inventaris van het sterfhuis. 2 april 1505.2 katernen
 183Testament. 28 december 1505.1 charter
 184Inventaris van het sterfhuis. 22 februari [1506] [n.s.].1 stuk
185Kopie van het besloten holograaf testament van Johannes Wilhelmi, kapelaan, van 26 april 1507, gedeponeerd bij notaris Petrus de Beeme, met een lijst van renten bestemd voor een jaargetijde. [1507?, z.d.].2 stukken
 186Testament, verleden voor notaris Petrus de Beeme. 22 april 1509.1 charter
 187Codicil, verleden voor notaris Petrus de Beeme. 2 juni 1510.1 charter
 188Rekening van het sterfhuis. [1510-1511].1 katern
 189Testament, verleden voor notaris Theodricus Nycolay. 5 augustus 1510.1 charter
 190Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Anthonius Vos. 7 augustus 15101 katern
 191Rekening van het sterfhuis. 1513 [n.s.].1 katern
192Testament van Johannes de Puttere, kapelaan in Herne, verleden voor notaris Gerardus Crabeel. 5 maart 1511.1 charter
193Testament van Cornelie Blilevens, weduwe van Jan van Massesteyn, uit Antwerpen, verleden voor notaris Johannes de Hersele. 21 maart 1511.1 charter
 194Testament, verleden voor notaris Zebertus Colenberch. 19 juli 1511.1 charter
 195Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Henricus Noels. 24-26 juli 1511.1 katern
 196Testament, verleden voor notaris Jacobus de Looveren. 30 oktober 1511.1 charter
 197Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Thomas Johannis. 4 april 1521.1 katern
198Testament van Adrianus Pijl, kapelaan, verleden voor notaris Franco Zuerinc. 10 juli 1512.1 charter
 199Testament. 18 april 1513.1 charter
 200Inventaris van het sterfhuis. 24 januari 1516 [n.s.].1 katern
 201Testament en codicil, verleden voor notaris Ghijsbertus Ludovici die Hollander. 27 december 1513 en 31 januari 1514 [n.s.].1 charter
 202Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Ghijsbertus Ludovici die Hollander. 6, 7 en 9 maart 1514 [n.s.].1 katern
 203Rekening van het sterfhuis. 11 september 1515.1 katern
204Testament van Paschasius de Commere, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, verleden voor notaris Jacobus de Looveren. 22 januari 1515.1 charter
 205Testament. 25 juli 1515.1 charter
 206Inventaris van het sterfhuis. 26 juli 1515.1 katern
207Testament van Petrus vanden Scoere, kapelaan in de Sint-Jacobskerk, verleden voor notaris Johannes de Horreo. 17 mei 1517.1 charter
208Testament van Anthonis Mermans, poorter van Antwerpen, verleden voor notaris Johannes de Douda (Domo?), viceplebaan. 7 mei 1518.1 charter
209Inventaris van het sterfhuis van Jan van Hersele, kapelaan in de Sint-Joriskerk, opgemaakt door notaris Johannes de Zeverdonck. 2 april 1519 [n.s.].1 katern
210Akte verleden voor notaris Henricus Noels waarbij Robbertus de Palude namens zijn broer Johannes aan de testamentuitvoerders belooft rekenschap te geven over het beheer van de kerk van Webbekom. 11 april 1519 [n.s.].1 charter
 211Testament. 15 februari 1520.1 charter
 212Inventaris van het sterfhuis. 19 november 1520.1 katern
 213Testament, verleden voor notaris Egidius de Mera. 16 augustus 1520.1 charter
 214Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Arnoldus Blerinx. 28 december 1525 [n.s.].1 katern
215Rekening van het sterfhuis van Michael Houtacker, kapelaan, overleden op 28 mei 1520. [1520].1 katern
 216Testament, verleden voor notaris Adrianus Martini. 4 april 1521.1 charter
 217Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Johannes de Zeverdonck. 5 en 6 mei 1521.1 katern
218Testament van Petrus Wijnandi, kapelaan, verleden voor notaris Johannes de Zeverdonck. 19 april 1521.1 stuk
219Testament van Gerardus Ghysels, kapelaan, verleden voor notaris Arnoldus Blerinx. 22 juni 1521.1 charter
 220Testament. 21 mei 1522.1 charter
 221Inventaris van het sterfhuis. 22 en 23 januari 1526 [n.s.].1 katern
222Testament en codicil van Henricus Noels, kapelaan, verleden voor notaris Adrianus Martini. 31 oktober 1524 en 13 april 1526.1 charter
223Testament van Frans Sporckman alias van Moers, kapelaan, verleden voor notaris Godefridus van den Veken. 9 september 1525.1 charter
 224Testament en codicil, verleden voor notaris Johannes de Grantreng. 1 en 2 november 1525.1 charter
 225Verkoopboek van het sterfhuis. 20 november - 13 december 1525.1 katern
 226Lijst van schulden van het sterfhuis aan meester Lieven Nilis. 1526.1 stuk
 227Stukken betreffende het geschil voor scheidsrechters tussen de beheerders van het sterfhuis en Vincentia van Nieuwenlande, concubine van Wilhelmus Heda. 1526-1539 en z.d.1 pak
 228Akte van afrekening door de beheerders van het sterfhuis ten overstaan van vice-deken en kapittel en ten behoeve van alle schuldeisers, erfgenamen en legarissen, inhoudende afschrift van de staat van het sterfhuis per 22 februari 1527, verleden voor notaris Johannes de Grantreng. 25 februari en 1 april 1527.1 charter
229Testament van Elisabeth vanden Velde, weduwe van Steven Ram, verleden voor notaris Adrianus Martini de Gheele. 9 juli 1526.1 charter
 230Holograaf testament, mede ondertekend door notarissen Jeronimus Sanders en Arnoldus Blerinx. 5 september 1526.1 katern
 231Codicil, verleden voor notaris Adrianus Martini. 25 september 1529.1 stuk
 232Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Otto Clincker. 25-28 september en 16 oktober 1532.1 katern
233Testament van Petrus de Mortroeul alias dictus Amiens, kapelaan, verleden voor notaris Johannes de Grantreng. 23 december 1526.1 charter
234Testament van Godefridus vanden Veeckene, kapelaan, verleden voor notaris Adrianus Martini. 13 mei 1527.1 charter
 235Testament en codicil. 28 april 1528 en 15 maart 1529.1 charter
 236Inventaris van het sterfhuis. 4 mei 1529.1 katern
237Inventaris van het sterfhuis van Christoforus Bailliu, kapelaan in de Sint-Joriskerk, opgemaakt door notaris Johannes de Grantreng. 21 mei 1528.1 katern
238Testament van Johannes Wygant, kapelaan, verleden voor notaris Johannes de Zeverdonck. 31 juli 1528.1 charter
 239Testament. 18 augustus 1528.1 charter
 240Inventaris van het sterfhuis. 26 juni 1531.1 katern
 241Testament. 20 mei 1529.1 charter
 242Codicil. 25 september 1531.1 charter
 243Inventaris van geld en zilver in het sterfhuis. 13 oktober 1531.1 katern
244Testament van Petrus Militis, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, verleden voor notaris Gummarus Haveloes. 27 september 1529.1 charter
245Testament van Symon Verpoertten, priester, rentmeester van het begijnhof, verleden voor notaris Goswinus de Aeltert. 27 september 1529.1 charter
246Testament van Mathijs Loemel, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, en zijn vrouw Jacomyne Neessens, verleden voor notaris Petrus Valkens alias Eelen. 31 september 1529.1 charter
 247Testament, verleden voor notaris Johannes de Zeverdonck. 17 augustus 1530.1 charter en 1 katern
 248Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Johannes de Zeverdonck. 14, 15 en 22 juni 1531.1 katern
 249Rekening van het sterfhuis. [1531].1 katern
 250Uittreksel uit het testament, met het legaat/de legaten ten voordele van de kapelanen. [17de eeuw].1 stuk
251Rekening van het sterfhuis van Henricus Vissenaecen. 2-12 september 1530.1 katern
 252Testament. 28 maart 1531.1 charter
 253Inventaris van het sterfhuis. 31 maart 1531 [n.s.].1 katern
 254Testament, verleden voor notaris Arnoldus Blerinx. 17 juni 1531.1 charter
 255Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Arnoldus Blerinx. 22 juni 1531.1 katern
 256Rekening van het sterfhuis. 1532.1 katern
257Rekening van het sterfhuis van Janne van den Ackere alias Agri, kapelaan. 21 oktober 1532.1 katern
 258Testament verleden voor notaris Johannes de Mera en codicillen verleden voor notaris Henricus Roesen de Loemel. 28 augustus 1529, 13 en 15 oktober 15321 charter
 259Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Henricus Roesen de Loemel. 22 en 25 oktober en 1 november 1532.1 katern
260Inventaris van het sterfhuis van Jan Marci, kapelaan, opgemaakt door notaris Johannes de Zeverdonck. 28 december 1533.1 katern
261Testament van Egidius Nicolai, cantor, verleden voor notaris Henricus Hoevelmans. 8 maart 1534 [n.s.].1 charter
 262Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Otto Clincker. 10 augustus 1534.1 katern
 263Rekening van het sterfhuis. [1535].1 katern
 264Afschrift door notaris Otto Adriani Clincker de Breda van het testament en codicil, voor hem verleden op 30 juni en 25 juli 1534. [1535?].1 katern
265Inventaris van het sterfhuis van Jan van Berchem, kanunnik, opgemaakt door notaris Johannes de Zeverdonck. 5 november 1534.1 katern
 266Testament, verleden voor notaris Adrianus Martini de Gheele. 31 maart 1538.1 charter
 267Rekening van het sterfhuis. 1540 [n.s.].1 katern
 268Afschrift van het testament door notaris Heijndrick Meer van Gheele. [16de eeuw].1 stuk
 269Afschrift van een akte van overeenkomst, verleden op 28 januari 1562 (n.s.) voor schepenen van Antwerpen, tussen de erfgenamen van wijlen kanunnik Thomas Janssen en Jacob Collaert, weduwnaar van Jacomyne Janssen. [16de eeuw].1 stuk
 270Testament en codicil, verleden voor notaris Adrianus Martini. 13 en 20 augustus 1538.1 charter
 271Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Adrianus Martini de Gheele. 20 augustus 1538.1 katern
 272Rekening van het sterfhuis. [1539].1 katern
273Testament van meester Cornelis de Leeghe, kapelaan, verleden voor notaris Adrianus Martini. 20 november 1539.1 charter
274Testament van Peter Patenier, kapelaan, verleden voor notaris Adrianus Martini. 11 juni 1540.1 charter
 275Testament. 16 september 1540.1 charter
 276Inventaris van het sterfhuis. 28 oktober 1540.1 stuk
 277Testament. 10 maart 1541.1 charter
 278Inventaris en staat van het sterfhuis. 14 maart 1541 [n.s.].1 katern
279Testament van Anthoenis de Witte, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, verleden voor notaris Nicolaus Boon. 11 maart 1541.1 charter
280Rekening van het sterfhuis van meester Adrianus Joseph, kanunnik, overleden op 22 juli 1541. [1542-1543].1 katern
281Testament van Bertholomeus Alen, biechtvader ("confessor") in het klooster van Luithagen te Mortsel, verleden voor notaris Johannes Deens. 19 januari 1544.1 charter
282Testament van Balduinus Cots, vicaris in de Sint-Jacobskerk, verleden voor notaris Joannes Thome de Doerne, onderpastoor van de Sint-Jacobskerk. 22 maart 1545 [n.s.].1 charter
283Rekening van het sterfhuis van Peter Heyns, kapelaan, overleden op 17 april 1544. 11 juni 1545.1 katern
284Testament van Jan Coomans van Thienen, kapelaan, verleden voor notaris Henricus Bruynincx. 24 januari 1549 [n.s.].1 charter
285Testament van Jan Zanen, metser, en zijn vrouw Nelleken sBruijnen, poorters van Antwerpen, verleden voor notaris Cornelius Nilis. 4 mei 1550.1 charter
 286Testament, verleden voor notaris Simon van Planen. 7 juli 1550.1 charter
 287Rekening van het sterfhuis van Jan Pauwels van Rethy, kapelaan. [2de helft 16de eeuw].1 katern
288Akte van overeenkomst van huwelijkse voorwaarden tussen Peter van Valkenisse en Cristina van Oert, inwoners van Antwerpen, verleden voor notaris Johannes a Fine, plebaan. 2 september 1551.1 charter
289Testament en codicil van Adriaen Thymans, kapelaan, verleden voor notaris Otto Clincker. 9 november 1552 en 28 maart 1556 [n.s.].1 charter
290Inventaris van het sterfhuis van meester Jacobus de Platea, kapelaan, opgemaakt door notaris Petrus Hamont. 30 oktober 1554.1 katern
291Besloten holograaf testament van Henrick Laureyns van Helmont, onderpastoor (vicaris) in de Sint-Andrieskerk, van 18 januari 1555 (n.s.), gedeponeerd op 21 januari daarna bij notaris Joachim Oprodius. 1555.1 katern
 292Kopie van het testament verleden voor notaris Otto Clincker op 9 januari 1557 (n.s.) en akte van herroeping van het testament, verleden voor notaris Simon de Planen ab Asperen. 10 januari 1557 [n.s.].1 stuk
 293Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Otto Clincker. 18, 19 en 20 januari 1557.1 katern
 294Rekening van het sterfhuis. [1558].1 katern
295Testament van Goyvaert van Londerzele, kapelaan, verleden voor notaris Johannes a Fine. 30 augustus 1557.1 stuk
296Rekening van het sterfhuis van Reynier Borgers, kapelaan, overleden op 21 augustus 1557. [1557-1558].1 katern
297Testament van Willem de Weert en Katherina Eeraerdts, verleden voor notaris Adrianus Leonis. 14 februari 1558.1 charter
298Inventaris van het sterfhuis van meester Odulphus Boels, kanunnik. 16 juli 1561.1 katern
299Testament van Catharina van Leeuwen, vrouw van Joris van Vosselaer, verleden voor notaris Sebastianus Baer. 12 mei 1563.1 katern
300Rekening van het sterfhuis van Cornelis Vervloet, [kapelaan], overleden op 3 juni 1564. [1564-1565].1 katern
 301Codicil bij het testament van 29 maart 1565, verleden voor notaris Simon Moors. 18 september 1565.1 stuk
 302Rekening van het sterfhuis. 1567.1 katern
 303Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Van den Bossche, met gedeeltelijk afschrift van het testament, verleden op 21 juli 1558. 16 en 17 november 1566.1 katern
 304Rekeningen van het beheer van nagelaten renten. 1567-1572.3 katernen
305Rekening van het sterfhuis van Henrick de Gheere, kapelaan, overleden op 25 oktober 1565, opgemaakt door notaris Anthoni Burlen. 7 april 1567.1 katern
 306Afschrift door notaris Michiel Fabri Balenus van het testament, verleden op 6 december 1566 voor notaris Eustacius van Valckenborch. 11 juni 1568.1 katern
 307Rekening van het sterfhuis. [1568].1 katern
 308Inventaris van het sterfhuis. 25 augustus 1568.1 katern
 309Authentiek afschrift van het testament, verleden op 20 augustus 1568. [1568?]1 katern
310Inventaris van het sterfhuis van Jan Dijckstrate, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, verleden voor notaris Petrus van Coolputte. 4 februari 1569 [n.s.].1 katern
 311Testament, verleden voor notaris Petrus van Coolputte. 6 juli 1570.1 stuk
 312Rekening van het sterfhuis. [1570].1 katern
 313Testament, verleden voor notaris J. de Hane. 28 september 15711 stuk.
 314Rekening van het sterfhuis. [1571?]1 katern
 315Holograaf testament. 13 oktober 1571.1 katern
 316Codicil, verleden voor notaris Anthonius Verspreet te Berchem. 12 februari 1573.1 katern
317Rekening van de verkoop van het sterfhuis van Merten Boelkens, kapelaan. 12 februari 1572 [n.s.].1 omslag
 318Testament, verleden voor notaris Petrus Bourdon. 9 juni 1572.2 charters
 319Codicil, verleden voor notaris Wouter van der Steeghen. 30 januari 1576.1 charter
 320Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Gerardus Diemen. 3 februari 1576.1 katern
 321Verkoopboek van het sterfhuis. 27 februari 1576.1 katern
 322Uittreksel uit het testament door notaris Petrus Bourdon. [16de eeuw].1 stuk
323Rekening van het sterfhuis van Gielis Imbrechts, kapelaan, overleden op 13 april 1571 [n.s.]. [1572].1 katern
324Inventaris van het sterfhuis van Franchoys Doncker, scholaster, overleden op 4 februari 1573 (n.s.). [1573]1 katern
 325Testament, verleden voor notaris Gerardus Diemen. 24 maart 1573 [n.s.].1 charter
 326Afschrift van het testament en twee exemplaren van de inventaris van het sterfhuis. 30 maart 1573, [laatste kwart 16de eeuw].3 katernen
 327Koopboek van het sterfhuis. 15 april 1573.1 katern
 328Akte van kwijting door de erfgenamen aan de uitvoerders van het testament, verleden voor notaris Philips Gaillaert te Brussel. 26 oktober 1575.1 stuk
329Rekening van het sterfhuis van Peter Uten, pastoor in de Onze-Lieve-Vrouwekerk, overleden op 9 september 1571. 7 april 1573.1 katern
330Testament van Jan Barbe, kapelaan, verleden voor notaris Petrus Bourdon. 23 december 1573.1 stuk
 331Testament, verleden voor notaris Gerardus Diemen. 9 september 1574.1 katern
 332Inventaris van het sterfhuis, opgemaakt door notaris Gerardus Diemen. 20 en 21 september 1574.1 katern
 333Staat van het sterfhuis. [laatste kwart 16de eeuw].1 katern
 334Rekening van het sterfhuis. [1574].1 katern
 335Holograaf testament. 4 augustus 1575.1 stuk
 336Kladrekening van het sterfhuis. 1578.1 katern
337Testament van Cornelis Wale de Brouwershaven, onderpastoor in de Sint-Andrieskerk, verleden voor notaris Laurentius Heymans, pastoor in dezelfde kerk. 7 augustus 1575.1 katern
338Authentiek afschrift door notaris Theodoricus Ooms van het testament van Joannes de Campo, kapelaan in de Sint-Andrieskerk, verleden op 1 april 1575 voor notaris J. de Hane. 17 augustus 1575.1 katern
339Holograaf testament van Dierick (Theodoricus) Ooms, notaris en koster van de Sint-Andrieskerk. 19 augustus 1575.1 stuk
340Mandaat voor de uitvoerders van het testament van Petrus Hulshout, kapelaan, verleden voor notaris Gerardus Diemen. 7 oktober 1575.1 stuk
341Testament van Sebastiaen Spapen, kapelaan in de Sint-Jacobskerk, verleden voor notaris Jan Huysmans. 4 juni 1577.1 stuk
 342Afschrift van het testament van Philippus van Borre, cantor, verleden op 16 februari 1558 voor notaris Henricus Keyen, met rechtsgeleerd advies betreffende een geschil voor de officialiteit van Mechelen. [16de eeuw], 1578.2 stukken
 343Tweedegraads afschrift door notaris Gerardus Diemen van een afschrift door notaris Bartholomeus Bruynincx van het testament, verleden op 16 februari 1558 voor notaris Henricus Keyen te Mechelen. [eind 16de eeuw].1 katern
344Testament van Jacob Gramaye, verleden voor notaris Henricus Lombardus. 8 mei 1581.1 stuk
 345Holograaf testament. 18 november 1582.1 stuk
 346Authentiek afschrift door notaris J. Van Belle te Keulen van de akte van opening op 1 december 1582 van het testament, verleden voor notaris Egidius Verbraken. 17 augustus 1583.1 katern
347Testament van Jacop Snavels [Jacobus Tsnavels van Geel], kapelaan, verleden voor notaris Petrus Francisci de Dammis (Peeter Dammis). 26 januari 1586.1 stuk
348Rekening van het sterfhuis van Ghijsbrecht Zandelijn, thesaurier. [na 21 september 1550].1 katern
349Rekening van het sterfhuis van Nicolaus de Bruxella (Claes van Bruessele), scholaster. [Na 6 december 1556].1 katern
 350Rekening van legaten nagelaten door Cornelius Hugonis. [Na 2 november 1575].1 katern
 351Uittreksel door notaris Peter van der Schueren uit het testament van Cornelius Hugonis. [na 27 augustus 1576].1 stuk
352Afschrift door notaris Gerardus Diemen van het testament van Aelbrecht van Diepenbeecke, kapelaan in de Sint-Joriskerk, overleden op 14 juli 1578, verleden op 23 juli 1573 voor notaris Anthonius Gasparis (Jasparss.), pastoor van de Sint- Joriskerk. [1578].1 stuk
353Authentiek afschrift door notaris Godefridus Braxatoris van het testament van Jan Bocquelon, kapelaan in de Sint-Joriskerk, verleden op 7 april 1523. [1e helft 16de eeuw].1 stuk.
354Kopie van het testament van Jheronimus Grootheere, kapelaan in de Sint-Walburgiskerk, door notaris Petrus Henricus de Tongelre, koster van de Sint-Joriskerk, verleden op 3 maart 1539 voor notaris Adrianus Martini. [midden 16de eeuw].1 katern
355Uittreksel uit het testament van Joannes de Mera, kanunnik, verleden op 13 september 1546 voor notaris Otto Clincker. [midden 16de eeuw].1 stuk
356Inventaris van documenten betreffende het kapittel in het sterfhuis van Peter van Dale, kanunnik, [overleden op 4 januari 1582]. [eind 16de eeuw].1 katern
357Kopie door notaris Petrus Bourdon van het testament van Jan van Dijcke Henricxsoene, verleden op 28 januari 1557 (n.s.) voor notaris Walterus Nicolai. [eind 16de eeuw].1 stuk
358Afschrift van een vidimus van 17 september 1337 door de abt van de Sint-Michielsabdij te Antwerpen van het testament van Egidius dictus de Busegheem, kanunnik, van 14 augustus 1335. [16de eeuw].1 stuk.
359Kopie van een uittreksel door notaris Franco Zuerinc van de akte van stichting van een dagelijkse mis door Paulus Robbijns, uitgevaardigd door het kapittel op 30 oktober 1500. [16de eeuw].1 stuk
360Authentiek afschrift door notaris J. vanden Male van het testament van Lambrecht Sanders, poorter van Antwerpen, verleden op 23 maart 1504 voor notaris Wouter van Vaken. [16de eeuw].1 stuk
361Kopieën van het afschrift door notaris Henricus Meer de Gheele, van het testament van Joris van Vosselaer en Katlijne [Katharina] van Bullestraeten, inwoners van Antwerpen, verleden op 18 februari 1528 voor notaris Anthonius de Donckere, en van het afschrift door notaris Julianus Monachi van het codicil van Katherina van Vosselaer alias Bullenstraeten, verleden op in april 1538 voor notaris Henricus Loemel. [16de eeuw].2 stukken
362Afschrift van processtuk/vonnis (beschadigd) van de kleinzoon van Katharina [Katlijne] van Vosselaer [alias Bullenstraete], in een geschil betreffende een rente, ten voordele van de kleinzoon beslecht op 7/10/1578. [16de eeuw]1 stuk
363Afschrift van het holograaf testament van Nicolaus Buekeleere, kanunnik, van 21 september 1535. [16de eeuw].1 katern
364Afschrift door notaris Gerardus Diemen van het testament van Jan Rosen (Rosa), kapelaan, verleden op 22 september 1575 voor notaris Joost Everardts van Arendonck, pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, en uit diens protocol gekopieerd door notaris Willem Noelen. [16de eeuw].1 stuk
365Afschrift van het testament van Catlijne Oosten, uit de Sint-Olavusparochie in Southwork (Engeland), verleden op 12 april 1572 voor notaris Pauwels Tijpoots. 16 augustus 1609.1 stuk
366Akte voor Renier Thomas en Lucia Oosten, verleden voor notaris Pauwels Tijpoots, over een rente van Katlijne Mesmakers, moeder van Lucia. 16 augustus 1609.1 stuk
Kapittel van de Onze-Lieve-Vrouwkathedraal te Antwerpen